Kerst in een geseculariseerde samenleving – waar komt het licht vandaan?
Kerst is van oorsprong het feest van de geboorte van onze Heere Jezus Christus. Toch zien we dat Kerst in onze samenleving steeds vaker wordt beleefd als een algemeen moment van warmte, saamhorigheid en bezinning. Die verschuiving wordt zichtbaar wanneer we luisteren naar de kersttoespraken van Europese koningen.
Bij Koning Charles III klinkt Kerst duidelijk als een christelijk feest. Hij spreekt openlijk over Jezus Christus en over de boodschap van liefde, nederigheid en dienstbaarheid die met Zijn geboorte verbonden is. Het geloof vormt bij hem een herkenbare en benoemde bron van hoop en richting voor het leven en de samenleving.
In Nederland kiest Koning Willem-Alexander bewust voor een andere toon. Zijn kerstboodschap benadrukt verbondenheid, zorg voor elkaar en hoop, maar zonder expliciete verwijzing naar Christus. Daarmee weerspiegelt hij een samenleving waarin velen Kerst vieren zonder het kerstverhaal nog te kennen of te delen. De waarden blijven zichtbaar, maar hun oorsprong wordt niet meer benoemd.
De Zweedse koning Koning Carl XVI Gustaf bevindt zich tussen deze benaderingen. Kerst is bij hem vooral een moment van traditie, rust en dankbaarheid. Het christelijke karakter klinkt mee, maar vooral als cultureel erfgoed.
Deze verschillen roepen een wezenlijke vraag op voor ons als kerk: kunnen begrippen als naastenliefde, hoop en vrede blijvend betekenis houden als zij losraken van Christus zelf? De Bijbel wijst ons immers op de bron van dat licht:
“Het Licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft het niet gegrepen.”
(Johannes 1:5)
En ook:
“Heden is voor u de Zaligmaker geboren, namelijk Christus, de Heere, in de stad van David.”
(Lukas 2:11)
Het kerstlicht dat wij vieren is geen abstract symbool, maar heeft een Naam gekregen. Juist in een geseculariseerde samenleving is Kerst daarom een uitnodiging om niet alleen de waarden te koesteren, maar ook de Bron te blijven benoemen. Om het kerstverhaal te blijven vertellen, in woord en in daad, zodat het licht niet alleen verwarmt, maar ook richting geeft.