Sau 30 năm vắng bóng, các nữ tu trở lại một trường Công giáo ở New York
Khởi nguồn từ một câu hỏi bất ngờ tại cuộc họp của giáo phận, sự việc này đã dẫn đến việc thành lập một cộng đoàn và chi nhánh dòng tu mới tại ngôi trường ở Glens Falls.
Buổi sáng tựu trường đầu tiên đã mang những hình ảnh và âm thanh quen thuộc trở lại Học viện St. Mary ở Glen Falls, New York: học sinh đeo ba lô lần lượt bước vào, các lớp học dần kín chỗ và nếp sinh hoạt của năm học mới lại bắt đầu.
Nhưng năm nay, có một điều gì đó — hay đúng hơn là một ai đó — mới mẻ xuất hiện ngay tại cửa trường.
Sơ Laurie-Marie Parisi thuộc Dòng Nữ tu Phục sinh (Sisters of the Resurrection) đã đứng chào đón học sinh trong ngày tựu trường 10 tháng 9, mời các em bước vào ngôi trường dành cho học sinh từ mẫu giáo đến lớp 8 mà bà hiện giữ vai trò hiệu trưởng. Đối với St. Mary, hình ảnh một nữ tu đứng chào học sinh trong ngày đầu tiên không chỉ đơn thuần là một truyền thống mới của năm học.
Đó còn là dấu mốc cho sự trở lại của một điều mà St. Mary đã vắng bóng hơn ba thập kỷ qua: sự hiện diện của các nữ tu sống và phục vụ ngay tại trường học và giáo xứ.
Cùng làm việc với Sơ Laurie-Marie tại St. Mary — ngôi trường hiện có hơn 200 học sinh — còn có hai nữ tu khác thuộc Dòng Nữ tu Phục sinh là Sơ Angela Marie Leo và Sơ Mary Lucille Borowski. Ba nữ tu này hiện sống tại một tu viện mới được thành lập ngay trong khuôn viên giáo xứ.
Và cho đến nay, các sơ dường như đã nhận được những đánh giá rất tích cực.
"Con gái tôi trở về nhà với vẻ đầy phấn khích sau khi được gặp các sơ," bà Jan VanSchaick, một phụ huynh có con theo học tại St. Mary đồng thời là giáo dân của giáo xứ, chia sẻ. "Con bé đã có một ngày đầu tiên thật tuyệt vời."
Đối với Cha Scott VanDerveer, cha xứ của Nhà thờ St. Mary, sự hiện diện của các nữ tu là kết quả của một nỗ lực đầy thách thức nhằm khôi phục lại điều mà ông cùng các lãnh đạo giáo xứ và nhà trường tin rằng học viện này đang còn thiếu sót.
"Chúng tôi từng thảo luận về những giá trị tốt đẹp của đời sống tu trì, cũng như việc sự hiện diện của những người đã tuyên khấn dâng mình cho Chúa luôn mang lại niềm hứng khởi và nâng đỡ tinh thần cho tất cả mọi người xung quanh," Cha VanDerveer nhớ lại.
Trong những năm gần đây, ban lãnh đạo nhà trường và giáo xứ đã nhìn lại những giai đoạn mà St. Mary đạt được thành công rực rỡ nhất. Họ nhận thấy một điểm chung nổi bật: đó là thời điểm các nữ tu giữ vai trò lãnh đạo nhà trường.
"Trong 15 năm qua, sĩ số học sinh của trường đã sụt giảm, và chúng tôi cũng đã thay đổi hiệu trưởng là giáo dân đến vài lần chỉ trong vòng 5 năm trở lại đây," ông Gary Patton, quản lý phụ trách kinh doanh và vận hành của giáo xứ, cho biết. "Chúng tôi nhận ra rằng sự hiện diện của các nữ tu chính là điều mà trường còn thiếu." Trường St. Mary’s được thành lập vào năm 1883 bởi các nữ tu thuộc Dòng St. Joseph of Carondelet; chính họ là những người đảm nhiệm công tác giảng dạy và vận hành trường trong phần lớn lịch sử hoạt động của trường. Trước đây, trường từng có cả cấp trung học, nhưng chương trình này đã bị đóng cửa vào năm 1989. Các nữ tu Dòng St. Joseph cũng rời đi vào khoảng thời gian đó, và đến đầu thập niên 1990 thì không còn nữ tu nào làm việc tại trường nữa.
Câu chuyện của St. Mary’s phản ánh một sự thay đổi lớn hơn nhiều trong nền giáo dục Công giáo tại Hoa Kỳ. Vào giữa thập niên 1960, có hơn 100.000 nữ tu tham gia giảng dạy tại các trường Công giáo. Ngày nay, số lượng nữ tu tại Hoa Kỳ đã giảm hơn 80%, và họ chỉ còn chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong đội ngũ giáo viên tại các trường Công giáo trên toàn quốc.
Tuy nhiên, bất chấp những khó khăn đó, St. Mary’s vẫn luôn ưu tiên việc tìm kiếm các nữ tu về làm việc tại trường.
Hành trình tìm kiếm các nữ tu
Khoảng hai năm trước, giáo xứ bắt đầu tìm kiếm một cộng đoàn tu trì sẵn sàng đến hiện diện và phục vụ tại St. Mary’s. Các vị lãnh đạo đã soạn một tập tài liệu dài từ 15 đến 20 trang, giới thiệu chi tiết về giáo xứ, trường học và lịch sử hình thành, cũng như cơ sở vật chất sẵn có để làm tu viện cho các nữ tu.
Họ đã gửi tài liệu này đến khoảng 25-30 cộng đoàn tu trì trên khắp Hoa Kỳ, Canada và Ireland. Các phản hồi nhận được phần lớn đều có cùng nội dung: các cộng đoàn này có quy mô quá nhỏ, các thành viên đã lớn tuổi, hoặc đơn giản là không đủ nhân sự để đảm nhận thêm một sứ vụ mới.
Trớ trêu thay, có một cộng đoàn lại không nằm trong danh sách gửi thư — đó là Dòng Nữ tu Phục sinh (Sisters of the Resurrection), với trụ sở tỉnh dòng chỉ cách đó khoảng một giờ di chuyển tại Castleton, New York.
Mối duyên lành này bắt đầu vào tháng 8 năm 2025, khi Cha VanDerveer và Sơ Laurie-Marie tình cờ cùng tham gia một buổi tọa đàm dành cho các nhà giáo dục Công giáo mới, do Giáo phận Albany tổ chức. Khi ấy, Sơ Laurie-Marie đang hoàn thành chương trình thực tập để lấy chứng chỉ lãnh đạo và phát triển trường học.
Cha VanDerveer — người có bà dì là một nữ tu thuộc Dòng Phục sinh — đã ngỏ ý hỏi liệu Sơ có cân nhắc việc trở thành hiệu trưởng của trường St. Mary’s hay không.
"Tôi nghĩ điều đó khó có thể thực hiện được," Sơ Laurie-Marie nhớ lại suy nghĩ của mình lúc bấy giờ. Tu viện tại Castleton nằm quá xa để có thể đi lại hàng ngày đến Glens Falls, và việc di dời cả một cộng đoàn đến địa điểm mới chắc chắn không phải là chuyện dễ dàng.
Tuy nhiên, sau khi Sơ kể lại cuộc trò chuyện cho Bề trên Tỉnh dòng nghe, vị Bề trên đã đưa ra một góc nhìn khác. "Tôi nghĩ việc này có thể thực hiện được đấy," bà nói với Sơ.
'Điều Chúa đang kêu gọi chúng ta thực hiện tiếp theo'
Tiếp sau đó là nhiều tháng cầu nguyện, suy xét và thảo luận giữa Dòng Nữ tu Phục sinh và giáo xứ St. Mary’s. Cuối cùng, cộng đoàn đi đến quyết định rằng việc thiết lập một sứ vụ mới tại ngôi trường này chính là điều Chúa đang kêu gọi họ thực hiện.
Cha VanDerveer đã vô cùng ấn tượng trước lý do mà họ đưa ra.
"Các nữ tu chia sẻ rằng: 'Số lượng chúng tôi rất ít và độ tuổi trung bình đã cao. Chúng tôi cần tập trung vào điều mà Chúa đang kêu gọi mình thực hiện tiếp theo. Và đó chính là lý do chúng tôi sẽ đến,'" Cha VanDerveer kể lại. "Đó cũng chính là những lý do mà các cộng đoàn khác đã đưa ra để từ chối việc đến đây." Tuy nhiên, việc hiện thực hóa điều này là một nỗ lực lớn đối với giáo xứ.
Ngôi nhà xứ cũ đã được chuyển đổi thành tu viện cho các nữ tu, trong khi Cha VanDerveer chuyển đến một căn hộ gần đó. Các văn phòng giáo xứ – vốn đã hoạt động tại nhà xứ suốt hơn một thế kỷ – được dời sang những phòng học đã được cải tạo ở tầng hầm của trường học.
Các giáo dân đã chung tay trang bị và chuẩn bị cho tu viện bằng cách quyên góp đồ nội thất, rèm cửa, chăn ga gối đệm và các vật dụng nhà bếp. Văn phòng cũ của Cha VanDerveer được cải tạo thành phòng ngủ và phòng tắm tiện nghi, phù hợp cho Nữ tu Mary Lucille – người vừa kỷ niệm 75 năm khấn dòng trong năm nay.
"Đó thực sự là một hành động xuất phát từ tình yêu thương," Nữ tu Laurie-Marie chia sẻ.
Nữ tu Laurie-Marie, người có khoảng 20 năm kinh nghiệm giảng dạy ở các cấp học từ mầm non đến trung học, hiện đang đảm nhiệm vai trò hiệu trưởng. Nữ tu Angela Marie đang chuẩn bị cho lễ khấn trọn đời và sẽ chia sẻ công việc mục vụ giữa trường học và giáo xứ; trong khi đó, Nữ tu Mary Lucille – dù đã nghỉ hưu khỏi các hoạt động mục vụ chính thức – vẫn sẽ hỗ trợ công việc tại kho thực phẩm từ thiện của giáo xứ.
Dòng Nữ tu Phục sinh (Sisters of the Resurrection) được thành lập tại Rome vào năm 1891 bởi bà Celine Borzecka – một góa phụ – cùng con gái là Hedwig. Linh đạo của dòng tập trung vào Đức Kitô Phục sinh thông qua đời sống cầu nguyện, niềm hy vọng và tinh thần phục vụ quên mình. Sứ mệnh đó định hình cách Nữ tu Laurie-Marie nhìn nhận vai trò của mình tại trường St. Mary.
"Tôi ở đây để phục vụ các em học sinh, giúp các em phát triển cả về đời sống tâm linh lẫn kiến thức học thuật," bà nói. "Tôi ở đây để hỗ trợ các giáo viên trong công tác giảng dạy... cũng như phục vụ các gia đình và phụ huynh, để chúng ta có thể cùng nhau đưa các em học sinh đến với Nước Trời."
Một Sự Hiện Diện Mới
Đối với bà Alison Hancock – một phụ huynh tại trường St. Mary’s kiêm điều phối viên tình nguyện, có con trai đang chuẩn bị lên lớp tám – thì sự hiện diện của các nữ tu đánh dấu sự trở về với cội nguồn của nhà trường.
Mẹ, bà, cùng các cô dì chú bác của bà Hancock đều từng theo học tại St. Mary’s, nhưng bản thân bà chưa từng có dịp tiếp xúc với các nữ tu – những người từng đóng vai trò quan trọng trong lịch sử ngôi trường.
"Thật tuyệt vời khi được trở về với cội nguồn," bà Hancock chia sẻ. "Giáo xứ của chúng tôi rất sôi nổi, và ai nấy đều vô cùng hân hoan khi hay tin các nữ tu sẽ đến đây."
Bà VanSchaick, người từng theo học tại trường này đến hết lớp sáu, cho biết bà rất bất ngờ khi biết tin các nữ tu sẽ quay trở lại.
Khi còn là học sinh, bà chưa từng gặp các nữ tu tại St. Mary’s, nhưng mẹ bà – người từng học trường Công giáo – lại rất phấn khởi khi biết các cháu mình nay sẽ có được trải nghiệm đó.
"Tôi nghĩ đây là một sự thay đổi đáng mừng," bà VanSchaick nói, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng các nữ tu sẽ mang lại sự ổn định cho nhà trường và giúp học sinh có cơ hội trải nghiệm thực tế về đời sống tu trì.
Gieo Một Hạt Giống
Sự hiện diện này cũng có thể mở ra cơ hội để người trẻ cân nhắc về ơn gọi tu trì – điều mà cả Sơ Laurie-Marie và Cha VanDerveer đều mong muốn sẽ diễn ra.
"Sẽ thật tuyệt vời nếu chúng tôi có thể khơi dậy ơn gọi sống đời thánh hiến," Sơ Laurie-Marie nói. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh rằng mục tiêu chính của các nữ tu là giúp mọi người sống trung tín "trong bất cứ bậc sống nào mà Thiên Chúa mời gọi họ."
Đối với Sơ Laurie-Marie, một thách thức là nhiều người hầu như không có trải nghiệm thực tế nào về các nữ tu.
"Nhiều người trẻ – và thực ra không chỉ riêng trẻ em – chưa từng gặp gỡ các tu sĩ," bà nói. "Điều gần gũi nhất mà họ biết về các nữ tu chỉ là qua những bộ phim như *Sister Act* hay *The Sound of Music*."
Bà nói thêm rằng đời sống tu trì "hoàn toàn khác xa so với những gì được thể hiện trên phim ảnh."
"Nó tuyệt vời hơn nhiều," bà nói tiếp. "Nó sâu sắc hơn nhiều so với cách Hollywood khắc họa."
Cha VanDerveer tin rằng chỉ cần được tiếp xúc với đời sống tu trì cũng có thể gieo một hạt giống vào lòng người.
"Có biết bao người mang trong mình ơn gọi ấy nhưng chưa bao giờ được tưới tắm hay được nhìn thấy những tấm gương sống động để noi theo?" ngài đặt câu hỏi. “Ngay ngày đầu tiên, các em học sinh đã lập tức cảm thấy gắn bó với các nữ tu và nhận ra họ là những người thánh thiện, mang lại cảm giác an toàn. Cảm giác ấy cũng giống hệt như khi tôi nghĩ về người bà họ của mình vậy.”
Đối với Sơ Laurie-Marie, toàn bộ diễn biến này là điều hoàn toàn bất ngờ.
“Một năm trước, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ có mặt ở đây vào ngày hôm nay,” Sơ chia sẻ. “Đó là điều tôi chưa từng dám mơ tới.” Tuy nhiên, sau nhiều tháng suy xét và cầu nguyện, các nữ tu tin rằng họ đang ở đúng nơi mà mình được mời gọi hiện diện.
“Thiên Chúa thật nhân lành,” Sơ Laurie-Marie nói. “Ngài thực sự biến những điều tưởng chừng bất khả thi thành hiện thực.”