Een cephalophoor (van het Griekse κεφαλή, "hoofd" en φέρειν, "dragen") is een heilige die na te zijn onthoofd weer opstaat, zijn hoofd oppakt en ermee wegwandelt.

Volgens de overlevering kwam dit fenomeen tamelijk veel voor in vroegchristelijke tijden.

Sint Dionysius (oftewel Saint Denis), de patroonheilige van Parijs, was er bijvoorbeeld eentje, maar ook in Nederland hebben we in de Oosterhoutse boerenheilige Sint Oelbert onze eigen cephalophoor.

Men zegt dat de cephalophorie een belangrijk probleem opleverde voor de kunstenaars die opdracht kregen zo'n heilige af te beelden: plaats je de halo (dat is die rare stralenkrans rondom heilige hoofden) op de plek waar het hoofd voorheen zat, of verhuis je het mee naar de nieuwe plek van het hoofd: in de armen van de hoofddrager?

Een cephalophorografische hersenkraker die menige Middeleeuwse kunstenaar 's nachts wakker moet hebben gehouden.