Media Lens

(...) In the Guardian, Julian Borger described this latest war as ‘an unprovoked attempt at regime change in collaboration with Israel, with no legal foundation, launched in the midst of diplomatic efforts to avert conflict, and with minimal consultation with Congress or the American public’.

(Text continues underneath the photo.)

.

Borger’s use of the adjective ‘unprovoked’ is interesting. Endlessly repeated in describing Russia’s supposedly ‘unprovoked’ war of aggression on Ukraine, there are scarce mentions in current media coverage of ‘Operation Epic Fury’. Borger added:

‘The attack on Iran is a clear violation of the UN charter, in any absence of any credible, imminent Iranian threat to the US.’

Again, the word ‘illegal’ is absent from almost all media coverage. (...)

Hours before the war began, Oman’s foreign minister – the chief mediator in US-Iran negotiations – told CBS a deal could be reached ‘tomorrow’ and warned that it would be derailed by military action. Patrick Wintour, the Guardian’s diplomatic editor, reported:

‘The Iranian delegation believes that if American negotiators convey the current reality in the negotiation room to the White House and Washington trusts the IAEA as a specialized arbiter in non-proliferation matters, Tehran’s proposed initiatives address Trump’s claimed concern about the necessity of the peaceful nature of Iran’s nuclear program.’

Which would have left us pretty much where we were in 2018, before Trump wrecked the highly successful Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) nuclear agreement. (...)

Complete article

Tags:
#iran #us #united states #trump #israel #netanyahu #nuclear arms #iaea #jcpoa #media #news #journalism #journalist

The Guardian

Don’t say you weren’t warned: Trump’s new national security strategy seeks to destroy liberal democracy as we know it.

On the same day that Donald Trump received his made-to-order “peace prize” from his newest pal, Fifa president “Johnny” Infantino, his administration published an equally gaudy national security strategy. The relatively short document oozes Trump and Trumpism. (...)

(Text continues underneath the photo.)

Gianni Infantino (right) presents Donald Trump with a medal and trophy at the 2026 World Cup draw ceremony in Washington, 5 December 2025. Photograph: Deccio Serrano/NurPhoto/Shutterstock

The whole section on Europe is steeped in decades of European far-right ideology and propaganda. The EU and migration policies are held responsible for “transforming the continent and creating strife, censorship of free speech and suppression of political opposition, cratering birthrates, and loss of national identities and self-confidence”. (...)

These are arguments that have strong overtones of two theories regarded as foundational for contemporary far-right circles. The first is Oswald Spengler’s The Decline of the West, whose thesis on the cyclical decline of civilisations was used by the German far right to criticise the “perversion” and “weakness” of the democratic Weimar republic. The second is The Great Replacement, published in 2011, by the French novelist Renaud Camus, who translated long-existing “native” fears into a more explicit conspiracy theory, accusing European elites of using immigration to replace the rebellious “native” populations and import a more docile and dependent electorate. In the past decade, the “great replacement” conspiracy theory has become mainstream within US rightwing circles. (...)

None of this is necessarily new – think of JD Vance’s speech at the 2025 Munich Security Conference in which the vice-president launched an ideological attack on Europe’s democratic model. But perhaps now that it is published in an official document, European leaders will finally understand that “daddy” is serious. And, if the document is too long or vague for them, let me summarise it in terms that are clear and concise: the current US government believes that its national security is best served by the destruction of liberal democracy in Europe. In other words, the US is not (just) an unwilling ally, it is a willing adversary. Time to act accordingly.

Complete article

Tags: #europe #eu #european union #trump #us #united states #foreign policy #spengler #renaud camus #great replacement #far right #extreme right #russia #ukraine #putin

The Guardian

It’s not about Nato or the Soviet Union. It’s about democracy.

It may be difficult for a real-estate mogul like Donald Trump to recognize, but Vladimir Putin’s invasion of Ukraine is not about slices of war-torn land in eastern Ukraine. It is about Ukraine’s democracy. Putin fears that the Russian people will see that democracy as an enticing alternative to his stultifying autocratic rule. Trump is unlikely to secure a peace deal unless he acts on that reality and changes the cost-benefit analysis behind Putin’s continuing war. (...)

Putin invaded Ukraine to quash its democracy. Unlike the established democracies of Europe, Ukraine looks too much like Russia for Putin to ignore the possibility that Russians will see an alternative future in its accountable, elected government. Like Russia, Ukraine is Slavic and Orthodox. And far from a small statelet, Ukraine, with the second largest population among post-Soviet states after Russia, cannot be ignored. (...)

Complete article

‘Putin invaded Ukraine to quash its democracy.’ Photograph: Joey Sussman/Zuma/Shutterstock.

Tags: #english #russia #us #ukraine #putin #trump #zelensky #democracy #war #peace #geopolitics

Caroline de Gruyter (NRC) (€)

De Finnen hebben, vanuit hun noordoostelijke, afgelegen uitkijkpost, altijd een heldere blik op Europa gehad. (...)

[Janne Korhonen] trok, sec en trefzeker, een vergelijking tussen de Sovjet-Unie die Finland tijdens de Koude Oorlog als vazalstaat behandelde, en Amerika dat nu hetzelfde wil doen met Europa. ‘Finlandisering’ is een proces waarbij een groter, machtiger land een veto bemachtigt over een kleiner, zwakker land, “waarbij het kleinere land min of meer ‘vrijwillig’ zijn onafhankelijkheid en vrijheden beperkt – zoals vrijheid van meningsuiting en democratie – om de toorn van het grotere land te ontlopen”. (...)

(Tekst loopt door onder de foto.)

Caroline de Gruyter

“Wat Amerika van Europa vraagt is niet alleen aanhaken bij zijn eigen verwrongen begrip van politieke en filosofische tradities, maar keiharde onderwerping”, schreef Stefan Richter, hoofdredacteur van The Globalist, onlangs. En zo is het. (...)

Europa moet pragmatisch zijn, en voorzichtig. Maar het moet wel zijn eigen pad uitstippelen, niet alleen reageren op Trump. Als er één les is uit het Finse verhaal, is het wel dat je, als je eenmaal een vazal bent, niet meer uit die rol komt.

Hele artikel

Tags: #nederlands #europa #rusland #vs #verenigde staten #finlandisering #trump #eu #europese unie #geopolitiek

Caroline de Gruyter (NRC) (€)

Als er één moment is waarop Europa pal voor het internationale recht had moeten gaan liggen, dan was het wel toen Israël op 13 juni begon met „preventieve aanvallen” op Iran. De Europeanen hadden die aanvallen krachtig moeten veroordelen, omdat ze illegaal zijn onder het internationale recht. Helaas deden ze dat niet. Dat is een blunder van formaat. Want nu hebben de Europeanen die altijd claimen dat ze de rules-based internationale orde steunen, exact het omgekeerde gedaan. Precies op een moment waarop veel landen het internationale recht uit het raam gooien, geven zij het een trap na. Wat rest, is de rauwe macht van individuele landen die zich nergens meer iets van aantrekken. (...)

(Tekst loopt door onder de foto.)

Caroline de Gruyter

De enigen die Israëls bombardementen strijdig hebben genoemd met het internationale recht zijn – behalve Rusland en China, die Iran steunen –, Japan, Noorwegen en de VN. De meeste experts internationaal recht geven hen gelijk. (...)

Europa verzwakt zichzelf hiermee. In februari 2022 beriep Moskou zich eveneens op een „existentiële dreiging” vanuit Oekraïne. Europa veroordeelde de Russische invasie krachtig, met het terechte argument dat dit illegaal is onder het internationale recht. Die positie is behoorlijk uitgehold, nu de Europeanen de wettelijk zeer dubieuze aanvallen van Israël op Iran gewoon laten lopen. Anything goes, eigenlijk, vanaf nu: China kan Taiwan inpikken, Ethiopië Eritrea, de VS Groenland. Als zelfs de Europeanen dit nu toelaten bij vrienden en veroordelen bij minder goede vrienden, houdt het naoorlogse internationale regelsysteem eigenlijk op te bestaan. Er ís geen systeem meer. Alleen nog de jungle.

Hele artikel

Tags: #nederlands #israel #iran #internationaal recht #internationale orde #preventieve aanval #un #united nations #trump #eu #europese unie #europa

Wordt Vervolgd (Amnesty)

Maar liefst dertig jaar lang was Kenneth Roth het gezicht van Human Rights Watch. In zijn boek Righting Wrongs schrijft hij over de voortdurende strijd tegen autoritaire regimes. ‘Ik denk dat de wereld er een stuk slechter voor zou staan als de mensenrechtenbeweging er niet zou zijn.’ (...)

_(Tekst loopt door onder de foto.)_

Kenneth Roth

Eind februari verscheen Roths boek Righting Wrongs over ruim dertig jaar strijd tegen autoritaire regimes. In het boek geeft hij tientallen voorbeelden van de impact die zijn werk heeft gehad. ‘Ik denk niet dat je het kunt lezen zonder te beseffen dat de mensenrechtenbeweging een groot verschil maakt’, vertelt hij in een Zoom-gesprek. ‘Soms win je, soms verlies je en soms is het beste wat je kunt doen voorkomen dat dingen erger worden. Maar ik ben ervan overtuigd dat de wereld er een stuk slechter voor zou staan als de mensenrechtenbeweging er niet zou zijn.’ (...)

Hele artikel

Tags: #nederlands #boeken #mensenrechten #human rights watch #amnesty #trump #autocraten #democratie #populisme #immigratie #deportatie #genocide #israel #gaza #palestijnen #palestina #minderheden #usaid

Why the press is ramping up its acts of anticipatory obedience to the Trump regime

Salon

During the 2024 election, the American mainstream news media continued to practice its obsolete norms of “fairness,” “balance,” “objectivity,” and “neutrality.” Coverage remained steadfastly focused on “bothsidesism,” an obsession with the polls and the “horserace,” and inside the Beltway gossip rather than critical coverage of Trump’s campaign and his MAGA authoritarian populist movement. As an institution, the news media did not treat Donald Trump’s chances of victory over the Democrats in the 2024 election with the seriousness and alarm it merited. The result was to normalize and minimize the existential harm that Trump’s return to power would cause the nation. (…)

Complete article

U.S. President Donald Trump takes a question from a reporter during a news conference in the Roosevelt Room of the White House on January 21, 2025 in Washington, DC. (Andrew Harnik/Getty Images)

Tags: #english #us #united states #media #news #journalism #journalist #trump #elections #bothsidesism #maga #democracy #populism #authoritarianism

De Volkskrant (€)

De verwijdering tussen Europa en de VS zou ruimte kunnen creëren voor een Europees Midden-Oostenbeleid. Maar Merz geeft een verkeerd signaal af.

(Tekst loopt door onder de foto.)

Israëlische soldaten en tanks in Jenin, op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever, 24 februari 2025. Beeld Raneen Sawafta / Reuters.

Terwijl de wapens in Gaza zwijgen, verschenen afgelopen weekeinde voor het eerst in twintig jaar weer tanks op de Westelijke Jordaanoever. (...)

gebieden die sinds 1967 illegaal door Israël worden bezet. (...) Palestijnen worden verdreven en een tweestatenoplossing raakt steeds verder uit zicht.

De gang van zaken op de Westelijke Jordaanoever werpt een schril licht op de capaciteiten van Donald Trump als dealmaker. (...) In structurele oplossingen lijkt Trump echter niet geïnteresseerd. Hij presenteerde slechts een bizar plan voor Gaza, dat in feite neerkwam op een etnische zuivering van het gebied. (...)

Het staakt-het-vuren in Gaza is broos.(...) In deze fragiele situatie moeten beide partijen maximaal onder druk worden gezet om de wapenstilstand te handhaven en te werken aan duurzame oplossingen voor Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

Van Trump valt weinig druk op Israël te verwachten, maar ook Europa schiet in dit opzicht schromelijk tekort. De vermoedelijk nieuwe Duitse bondskanselier Friedrich Merz gaf een verkeerd signaal af door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu uit te nodigen voor een bezoek aan Duitsland. (...)

Per slot van rekening heeft Europa veel meer last van instabiliteit in de regio dan de VS. EU-lidstaten als Ierland, Spanje en België dringen aan op een kritischer houding ten opzichte van Israël, maar de actie van Merz laat zien dat de Unie ook op dit punt verdeeld zal blijven.

Hele artikel

Tags: #nederlands #gaza #westoever #westbank #bezette gebieden #kolonisten #israel #palestina #palestijnen #tweestatenoplossing #trump #etnische zuivering

Villamedia

Afgelopen vrijdag publiceerde het Witte Huis een memorandum dat als eerste salvo tegen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk kan worden gelezen. De verklaring neemt stelling tegen de vermeende "buitenlandse afpersing en oneerlijke boetes en straffen" waar Amerikaanse bedrijven last van zouden hebben door regulering vanuit Europa. Het Witte Huis dreigt met tegenmaatregelen in de vorm van tarieven "om de resulterende imbalans te repareren".

(Tekst loopt door onder de foto.)

De Franse president Macron was gisteren op bezoek in het Witte Huis. Voor de camera's ging het er vriendelijk aan toe. Trump zegt dat Europa succesvolle Amerikaanse techbedrijven uitknijpt. Een recente memo lijkt het eerste salvo in een aanval op iconische Europese privacywetgeving. | Jim Watson / AFP.

De memo noemt wetgeving als de Europese privacywetgeving AVG (sinds 2018 van kracht) en diverse verplichtingen onder de Digital Services / Digital Markets Act (2024) niet expliciet. Deze regelgeving beschermt consumenten op digitale platforms, legt verplichtingen op wat betreft moderatie en dwingt een eerlijk speelveld af in een markt waar slechts enkele grote digitale (en vooral Amerikaanse) spelers de dienst uitmaken. (...)

“Waar Washington voorheen vooral druk uitoefende via diplomatieke kanalen en lobbywerk, kiest het nu voor een openlijke confrontatie. Washington verhardt zijn standpunt, verhoogt de druk en laat er geen twijfel over bestaan, dit is geen waarschuwing, maar een aankondiging van actie”, stelt Fabrice Mous in een opinie voor vaktitel iBestuur

Mous werkt voor Nextcloud, een bedrijf dat een open-source alternatief bouwt voor diensten als Dropbox, Microsoft OneDrive of Google Drive. (...)

Hele artikel

Tags: #nederlands #eu #europese unie #vs #trump #big tech #avg #privacywetgeving #digital services act #dsa #dma #digital markets act #surveillancekapitalisme #data #data mining #persoonlijke gegevens #clouddiensten #nextcloud #cloud kootwijk

Floor Rusman (NRC) (€)

(...) In het Koude Oorlogsdenken was het logisch om dan maar voor de andere kant te kiezen, en daar het een en ander door de vingers te zien. (...)

Hetzelfde zie je nu in de Amerikaanse cultuuroorlog, waarin sommigen zo walgen van ‘woke’ dat ze wel móéten kiezen voor de andere kant, ook al is het aan die kant inmiddels normaal om dictator Poetin te steunen en de democratisch gekozen Zelensky een dictator te noemen.(...)

Hoe blijf je kritisch op de status quo zonder een fellow-traveller te worden? Ook die vraag kan nu weer gesteld worden. Hoe lever je kritiek op de wapen-industrie zonder te verzanden in Russische propaganda, zoals ‘Oekraïne heeft de oorlog uitgelokt’? Hoe verdedig je de vrijheid van meningsuiting zonder in het kamp van JD Vance te belanden, de man die Europa de les leest over free speech, maar in eigen land woorden verbiedt en journalisten de toegang ontzegt? Hoe bespreek je grenzen aan migratie zonder mee te gaan in Elon Musks hysterische en leugenachtige campagnes voor Europese radicaal-rechtse partijen?

De tussenruimte moet bevochten blijven worden: de ruimte om zelf te denken, in te gaan tegen de taboes en modes van de dag, zonder te vallen voor een als ‘tegencultuur’ vermomd autoritarisme.

Hele artikel

Floor Rusman

Tags: #nederlands #debat #polarisatie #fellow traveller #cultuuroorlog #woke #trump #extreemrechts #extreemlinks #musk #wapenindustrie #migratie #vrijheid van meningsuiting #desinformatie #propaganda #vance #autoritarisme

Follow the Money

De Duitse mediawetenschapper Martin Andree windt er geen doekjes om: we moeten in Europa onze poot stijf houden om te voorkomen dat de grote techbedrijven hier alles voor het zeggen krijgen. Big tech zal nergens voor terugdeinzen om zijn macht uit te breiden.

‘Big tech gelooft niet in politiek, niet in democratie, niet in gekozen regeringen. Ze willen daar vanaf. Ze willen geld verdienen en ze willen macht,’ zegt de Duitse mediawetenschapper Martin Andree vlak voor een optreden in Amsterdam.

Andree is de auteur van het boek Big tech muss weg!, dat nu ook in het Engels te koop is. De ondertitel liegt er niet om: Digitale giganten verwoesten onze democratie en economie… Maar wij zullen ze stoppen. (...)

Grote techbedrijven zijn volgens hem uit op volledige dominatie van de economie. (...)

(Tekst loopt door onder de foto.)

Martin Andree

‘Techgiganten als Alphabet, Meta, Amazon en X willen af van de regelgeving in Europa,’ zegt Andree. ‘En ze zullen er samen met het Witte Huis alles aan doen om hun doel te bereiken.’ (...)

‘Big tech is oppermachtig, bleek uit ons onderzoek. Het internet is veranderd in een dorre vlakte, een kerkhof waar nauwelijks iets gebeurt. En hier en daar staan grote silo’s waar al het verkeer plaatsvindt en waar het geld wordt verdiend,’ zegt Andree. (...)

‘Wij lieten op basis van keiharde cijfers zien hoever ze al zijn gevorderd met de overname van het internet. Dat ze een monopoliepositie hebben verworven die ons medialandschap vernietigt en onze economieën ontwricht. En daar zaten ze niet op te wachten. (...)

Vooraf had Andree niet kunnen bevroeden dat de ondernemingen die hij onderzocht hun dominante marktposities zouden gebruiken om wetenschappelijke publicaties van voor hen onwelgevallige data te voorkomen – en dat in een vrij land als Duitsland. ‘Maar dat is dus wel wat er gebeurde,’ zegt hij.

Een paar dagen na publicatie van de Atlas kreeg hij een bericht van ‘een van de Amerikaanse big tech bedrijven’. De boodschap was duidelijk: ga niet verder. (...)

In Big Tech muss weg!, dat leest als een manifest, beschrijft hij hoe grote techbedrijven hun dominante positie gebruiken om andere spelers uit de markt te drukken. Dat deed Google bijvoorbeeld toen het zijn eigen dienst Google Shopping voortrok in de zoekresultaten. (...)

Andree: ‘Er is sprake van systematische en wijdverspreide ondergraving van eerlijke en vrije competitie. Wat je keer op keer ziet: big tech overtreedt de wet en als ze daarvoor boetes krijgen accepteren ze die. Ze lachen om de bedragen, die maar een schijntje zijn van wat ze jaarlijks aan inkomsten binnenhalen. De Europese Unie en de individuele lidstaten zijn de afgelopen jaren totaal overlopen door de razendsnelle digitale transformatie die gaande is.’

In zijn boek voorspelt Andree dat platformbedrijven over vijf jaar voor een groot deel de plaats hebben ingenomen van de traditionele media, een ontwikkeling die volgens hem fataal is voor democratische samenlevingen. (...)

‘Er zijn eerder boycots geweest, maar de netwerkeffecten waren uiteindelijk altijd sterker. Mensen zijn bang om contact te verliezen met anderen, om niet meer gezien te worden. En dus blijven ze hangen op de grote platforms. Door de feitelijke monopolies is het voor andere partijen moeilijk om een positie te verwerven en zullen er ook nauwelijks investeerders zijn die geld willen steken in dit soort initiatieven. En dus blijven ze klein en zwak.’ (...)

De nieuwe Eurocommissaris voor Digitale Soevereiniteit Henna Virkkunen stelde zich de afgelopen weken strijdbaar op. (...)

Ondanks die strijdbare houding is Andree er nog niet van overtuigd dat Brussel op termijn de rug recht kan houden: ‘Virrkunen gebruikt grote woorden, maar ze moet ook daden laten zien. Vergeet niet dat we in Europa op dit moment vergaand afhankelijk zijn van Google, Facebook en Amazon. En zij willen af van de bemoeizuchtige Europeanen. Wat als die platforms hier op zwart gaan? We moeten dan eerst onze eigen sociale media opbouwen. Accepteren Europese burgers dat ze een paar jaar met inferieure alternatieven opgescheept zitten?’ (...)

Maar met de komst van Trump zijn de kansen gekeerd, de nieuwe president heeft al laten weten dat hij niet veel ziet in het opbreken van Google. ‘Daarom ben ik nu zo gefrustreerd. We bewegen ons in de verkeerde richting, de signalen staan op rood. Trump in het Witte Huis, radicaal-rechts in opkomst in Europa, en ondertussen worden de techbedrijven groter en groter. Ik ben somber.’

Hele artikel

Tags: #nederlands #big tech #amazon #meta #facebook #twitter #x #microsoft #google #alphabet #trump #algoritme #fake news #nepnieuws #desinformatie #democratie #censuur #radicaal rechts #media #journalist #journalistiek #informatie #netwerkeffect